Монгол улсын эрх зүйн тогтолцоо өөрийн гэсэн өвөрмөц онцлогтойгоор хөгжиж байгаа ч хууль тогтоомжийн тодорхой бус байдал нь хууль тогтоогчийн санаатай болон тооцоолоогүй, санамсаргүй үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр илрэн гардаг, тэдгээрийг хууль хэрэглэх эрх бүхий субъектууд ямар арга, арга зүйг хэрэглэн шийдвэрлэдэг талаар авч үзэв.
Хууль дээдлэх болон шүүгч гагцхүү хуульд захирагдах, үндсэн хуульд захирагдах зэрэг нийтлэг болон тусгай зарчимд хуулийн тодорхой бус байдал хэрхэн нөлөөлдөг мөн тодорхой бус нөхцөлд гаргах шийдвэрийн боломжит хувилбарыг таамаглах, эрсдлийг тооцох, шийдвэр гаргахад хэцүү байдаг талаар мөн субъектийн хандлага, ур чадвар, итгэл үнэмшил хэрхэн чухал хэмжигдхүүн болох нь тодорхой бус байдлын объектив, субъектив үзэл баримтлалаар нь тайлбарлагдана.
Энэхүү тодорхой бус байдал, нөхцлийг даван туулах арга замыг өөрийн орны хууль, эрх зүйн практикт тулгуурлан харьцуулан судлав.
Бүртгэлтэй бол нэвтрэх | Бүртгэлгүй бол бүртгүүлэх
[1] Б.Чимид “Үндсэн хуулийг дээдлэн шүтэх ёс”. УБ., 2006
[2] Б.Чимид.“Үндсэн хуулийн мэдлэг”. УБ., 2008.
[3] Б.Чимид. Үндсэн хуулийн үзэл баримтлал (хоёр дахь хэвлэл). УБ., 2017.
[4] П.Очирбат. “Алдаж болохгүй агшин”. УБ., 1997.
[5] МУИХ УИХТГ. “Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах онол-практикийн асуудлууд” эрдэм шинжилгээний хурлын эмхэтгэл. УБ., 2018
[6] Tom Ginsburg, Judicial Review in New Democracies: Constitutional Courts in Asian Cases, Cambridge University Press, 2003.
[7] Kesavananda Bharati case. 1973.
[8] Yaniv Roznai. Unconstitutional Constitutional Amendments. 2014. London.
[9]Constitutional amendment rules: a comparative perspective, 2011, http://www.law.uchicago.edu/a
[10] "Minister of Health and Another v Treatment Action Campaign and Others" 2002.
U.S. Government, U.S. Judicial Branch, U.S. Supreme Court Cases. McCulloch v Maryland (1819). https://academy4sc.org/video/mcculloch-v-maryland-1819/?utm_campaign=&utm_medium=ppc&utm_source=adwords&utm_term=mcculloch%20v%20maryland&hsa_tgt=kwd-295971719896&hsa_mt=b&hsa_acc=2755491261&hsa_grp=137195960045&hsa_ver=3&hsa_src=g&hsa_cam=17727349663&hsa_net=adwords&hsa_kw=mcculloch%20v%20maryland&hsa_ad=609888621105&gclid=EAIaIQobChMI7snA_ty7gwMVu1cPAh34zAyQEAAYASAAEgLSf_D_BwE
[11] Kevin E.Davis. The concept of legal Uncertainly file:///C:/Users/win10/Downloads/Conceptoflegaluncertainty_8232017002.pdf
[12] Marian Grzybowski. Legislative Omission in practical Jurisprudence of Polish Constitutional Tribunal. https://www.confeuconstco.org/reports/rep-xiv/report_Poland_en.pdf
[13] Б.Өнөрмөөгийн “Хуулийн тодорхой бус зохицуулалтаас шалтгаалж эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд үүсч буй бэрхшээл” https://www.mglbar.mn/a/2490
[14] А.Түвшинтөгс” Шүүх эрх зүйн хэм хэмжээ байхгүй эсхүл тодорхой бус үндэслэлээр хэргийг шийдвэрлэхээс татгалзаж болохгүй гэсэн зохицуулалтыг удирдлага болгон сэтгэл санааны хохирлыг нөхөн гаргуулсан шүүхийн шийдвэрт хийсэн дүн шинжилгээ” https://legaldata.mn/index.php/b/2066
[15] Б.Чимид. “Үндсэн хууль ба Үндсэн хуульчилсан хууль гэх асуудал” лекцийн тэмдэглэл. https://legaldata.mn/news/207
[16] Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн тухай хуулийн гуравдугаар зүйлийн 3.1.2 дахь заалт, 5 дугаар зүйлийн 5.4, 5.6, 26 дугаар зүйлийн 26.2 дахь хэсэг тус тус Монгол Улсын Үндсэн хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн эсэх маргааныг хянан шийдвэрлэсэн тухай. https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16207135094741
[17] МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛЬД ОРУУЛСАН НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТИЙН ЗАРИМ ЗААЛТ МОНГОЛ УЛСЫН ҮНДСЭН ХУУЛИЙН ХОЛБОГДОХ ЗААЛТЫГ ЗӨРЧСӨН ЭСЭХ МАРГААНЫГ ХЯНАН ШИЙДВЭРЛЭСЭН ТУХАЙ https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16530977997941
[18] Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийн зарим заалт Монгол Улсын Үндсэн хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн эсэх маргааныг хянан шийдвэрлэсэн тухай 2022 оны 08 дугаар сарын 15-ны өдрийн 02 дугаар тогтоол. https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16530977997941
[19] Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлтийн зарим заалт Монгол Улсын Үндсэн хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн эсэх маргааныг хянан шийдвэрлэсэн тухай 2022 оны 08 дугаар сарын 15-ны өдрийн 02 дугаар тогтоол. https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=16530977997941
[20] Оdbayar D, Chief justice of the Constitutional Court of Mongolia. Basic structure of the Constitution of Mongolia. “Conception on basic structure and the theoretical aspect” https://www.conscourt.gov.mn/?page_id=3241&lang=en#_ftn2
[21] https://law.justia.com/constitution/us/article-1/60-necessary-and-proper-clause.html “Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг огцруулах тухай”. 2021-01-21 өдрийн хуралдааны тойм. https://www.parliament.mn/nn/13707/
[22] Zhang Qianfan. On the selective on the Chinese constitution. file:///C:/Users/win10/Downloads/Select.pdf /Үзсэн. 2025.01.21 -ний өдөр/
ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭРИЙН ХУРААНГУЙ
-
Гэрлэлт цуцлуулж буй гэрлэгсэд бусдад өртэй бол өрийг тэнцүү хуваах зарчим үйлчилнэ
2025-04-04
-
Зөвхөн шинжилгээний байгууллагаас хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хохирлыг тогтооно
2025-03-31
-
Захиргааны шийдвэр гаргахдаа олон тооны этгээдэд хандсан сонсох ажиллагааны мэдэгдлийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг хэрхэн хүргүүлэх вэ?
2025-03-28
-
Алтанцэцэгийн Пүрэвдулам
2025-04-04 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Алтанцэцэгийн Пүрэвдулам Цэвэгжавын Мөнхдэлгэр, Цамбаагийн Дашцэрэн
2025-04-04 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Баттулга Чинчимэг
2025-04-04 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Тамирын Нарандэлгэр
2025-04-04 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Алтанцэцэгийн Пүрэвдулам Цэвэгжавын Мөнхдэлгэр
2025-04-04 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
DONOLOI BADAMKHAND
2025-04-02 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Дамдиндорж Хулан
2025-03-31 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Гочоогийн Банзрагч
2025-03-31 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна ! -
Judilogy
2025-03-31 Мэдээллийн хуудасдуудаж байна ! -
Мэндбаярын Долгорсүрэн
2025-03-28 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэлдуудаж байна !