Бүтээлийн нэр
ХУДАЛДАХ-ХУДАЛДАН АВАХ ГЭРЭЭНИЙ ОНЦЛОГ
Бүтээлийн хэлбэр
Эрдэм шинжилгээний нийтлэл, өгүүлэл
Бүтээлийн товч
Худалдах, худалдан авах гэрээ нь 4000 жилийн өмнөөс хэрэглэгдэж, эрх зүйн түүхийн мянга мянган жилийн хөгжлийн явцад өөрийн гэсэн мөн чанар бүхий хэм хэмжээтэй болж боловсорсон иргэний эрх зүйн чухал институтийн нэг билээ. Тохиолдлоор бий болсон нийтлэг хэрэглэгдэх боломжгүй хэм хэмжээнүүд нь цаг хугацааны шалгуураар илүү үндэслэл бүхий, хууль зүйн техникийн өндөр түвшний тайлбараар баяжиж улам боловсронгуй болсноор анх зөвхөн худалдах, худалдан авах гэрээнд хамааралтай байсан олон зохицуулалтууд аажмаар бусад гэрээнд хэрэглэгдэх боломжтой нийтлэг шинжтэй болсноор гэрээний эрх зүйн төдийгүй, үүргийн эрх зүйн нийтлэг үндэслэлийн суурь болсон гэж үздэг . Энэ утгаараа гэрээний эрх зүйн нийтлэг зохицуулалтуудын ихэнх нь худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаанд хэрэглэгдэх боломжтой байдаг.

Эд баялгийг бараа таваар болгон эдийн засаг, зах зээлийн эргэлтэд оруулах үндсэн хэрэгсэл нь худалдах, худалдан авах гэрээ байдаг учраас одоог хүртэл иргэний эрх зүйн гэрээний түгээмэл төрөл хэвээр байгаа бөгөөд техник технологийн хөгжил, орчин үеийн зах зээлийн хэрэгцээнд нийцсэн олон шинэ төрөлтэй, илүү уян хатан онцлог нөхцөлтэй болж хөгжсөөр байна. Тухайлбал, патент ашиглах эрхийг төлбөртэй шилжүүлэх, үнэт цаасны арилжаа, агаарын болон сансрын хөлгийг шилжүүлэх зэрэг нь худалдах, худалдан авах гэрээний онцлог төрөлд хамаарна гэж судлаачид үздэг.

Түүнчлэн олон улсын эдийн засгийн харилцаа, гадаад худалдаанд хувийн эрх зүйн гэрээ чухал үүрэгтэй болсонтой холбоотойгоор олон улсын гэрээ конвенцийн үйлчлэлд худалдах, худалдан авах гэрээний зохицуулалтууд чухал байр суурьтай болжээ. Тухайлбал, Бараа худалдах, худалдан авах олон улсын гэрээний тухай конвенцийг НҮБ-ийн Ерөнхий Ассамблей Вена хотноо 1980 онд 4 хэсэг, 5 бүлэг, 101 зүйлтэйгээр баталсан нь худалдах, худалдан авах гэрээний Венийн конвенци гэж нэршигддэг бөгөөд Монгол Улс 1997 оны 7 дугаар сарын 09-ний өдөр нэгдэн орсон . Уг конвенцийн хүрээнд барааг нийлүүлэх газар, хугацааг тодорхойлсон default буюу нөхөн хэрэглэгдэх дүрэм, эрсдэл шилжих асуудал зэрэг олон чухал зохицуулалтыг заасан байдаг.

Худалдах, худалдан авах гэрээний олон асуудлууд гэрээний эрх зүйн нийтлэг хүрээнд зохицуулагдах боломжтой байдаг учраас энэ өгүүллийн хүрээнд зөвхөн уг гэрээнд хамаарах онцлог асуудлыг авч үзлээ.

Гэрээний талууд болох худалдан авагч, худалдагч нь иргэний эрх зүйн харилцааны дурын оролцогч байж болох боловч зарим онцгой төрлийн гэрээний мөн чанар, тухайн оролцогчийн эрх зүйн байдлаас хамаарч тодорхой хязгаарлалтууд байж болно. Жишээлбэл, үнэт цаасны зах зээлийн арилжаа ус, цахилгаан, дулаан нийлүүлэх зэрэг тодорхой төрлийн бүтээгдэхүүнийг худалдах, үйлчилгээ үзүүлэх үйл ажиллагааг явуулж болох этгээд, тэдгээрт тавигдах тусгай шаардлагыг хуулиар тухайлан тогтоосон байдаг. Ийнхүү хуулиар тогтоосон тусгай зөвшөөрөл аваагүй, эсхүл хориглосон этгээдтэй гэрээг байгуулсан нь уг хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдалд нөлөөлж болно. Энэ нь худалдах, худалдан авах гэрээний онцлог гэхээсээ илүү хууль зөрчсөн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх эсэхэд хамаарах иргэний эрх зүйн нийтлэг үндэслэлийн хүрээнд тодорхойлогдох тул дэлгэрэнгүй авч үзэлгүй орхив.
Түлхүүр үг
Худалдах, худалдан авах гэрээ, гадаад худалдаанд хувийн эрх зүйн гэрээ, эдийн засаг, зах зээлийн эргэлт, үүргийн зөрчил, гэрээний зүйлийн зөрчил, доголдол
Бичигдсэн огноо
2017
Хуудсын тоо
13
Хэл
Монгол
Үнэ
3000 төгрөг
Байршуулсан огноо
2021-07-08
Товч мэдээлэл үзсэн
106
Бүрэн эхээр нь үзсэн
1
Эшлэлийн тоо
44
Цуглуулганд нэмэх
Бүтээлийг цуглуулгандaa нэмэхийн тулд нэвтэрсэн байх шаардлагатай.
Бүртгэлтэй бол нэвтрэх | Бүртгэлгүй бол бүртгүүлэх

Манай цахим хуудас нь Монгол Улс дахь хууль зүйн судалгааны бүтээлүүдийг нэгтгэн цахим сан бүрдүүлж, судалгааны эргэлтэнд оруулах зорилготой.

Холбоо барих

“Оюуны-Инноваци” Эрх зүйн судалгааны төв

Монгол Улс, Улаанбаатар хот,
Сүхбаатар дүүрэг, Оюутны гудамж 16/03,
Unity center, 4 давхар 405 тоот.
Э-мэйл: contact@legaldata.mn